ภาคที่ 1 ฐานคิด ทฤษฎี และกรอบสิทธิ#

ภาคที่ 1 ของตำรานี้มีเป้าหมายเพื่อวางฐานทางความคิด (conceptual foundation) ให้แก่ผู้ศึกษาในระดับปริญญาโท ก่อนที่จะก้าวเข้าสู่การศึกษากฎหมายแม่บทของไทยในภาคที่ 2 เป็นต้นไป โครงสร้างของภาคนี้ประกอบด้วยสี่บท ได้แก่ (1) ธรรมชาติและขอบเขตของกฎหมายการศึกษา ในฐานะสาขาวิชาที่มีลักษณะสหวิทยาการ (2) ฐานคิดทางนิติปรัชญาและทฤษฎีบทบาทของรัฐต่อการจัดการศึกษา (3) กรอบสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับสิทธิในการศึกษา และ (4) กฎหมายการศึกษาเปรียบเทียบ ระหว่างประเทศที่มีระบบกฎหมายและบริบทการพัฒนาต่างกัน เพื่อสกัดบทเรียนสำหรับประเทศไทย ทั้งสี่บทได้รับการออกแบบให้เดินเรื่องตาม “สามเสา” คือ กฎหมาย (Law) นโยบาย (Policy) และการบริหาร (Administration) อย่างเชื่อมโยงกัน เพื่อให้ผู้เรียนไม่มองกฎหมายการศึกษาเป็นเพียงตัวบทที่แยกขาดจากความเป็นจริงของการบริหารการศึกษา แต่มองเห็นความเป็นพลวัตที่กฎหมายกำหนดกรอบ นโยบายแปลงเจตนารมณ์เป็นแนวทาง และการบริหารทำให้เกิดผลในทางปฏิบัติ พร้อมทั้งเห็นช่องว่างระหว่างตัวบทกับการปฏิบัติจริง (implementation gap) ซึ่งเป็นประเด็นที่ตำรานี้ให้ความสำคัญตลอดทั้งเล่ม